معرفی کلی مفهوم سیستمهای اطفا گازی.
سیستمهای اطفا حریق گازی برای فضاهایی طراحی شدهاند که استفاده از آب، فوم یا پودر میتواند موجب آسیب جدی به تجهیزات حساس یا اطلاعات حیاتی شود. این سیستمها با استفاده از گازهای مهندسیشده یا گازهای بیاثر، اقدام به خاموشسازی آتش از طریق کاهش اکسیژن، جذب حرارت یا مهار واکنشهای شیمیایی حریق میکنند. ویژگی اصلی این سیستمها، عدم باقیماندن پسماند و عدم آسیب به تجهیزات پس از تخلیه است.
این سیستمها برای محیطهای زیر طراحی و نصب میشوند:
● مراکز داده و اتاقهای سرور
● اتاقهای برق و تابلوهای کنترل
● اتاقهای تجهیزات مخابراتی
● اتاق بایگانی اسناد یا موزهها
● موتورخانهها، ژنراتورها، توربینها
نحوه عملکرد گامبهگام سیستم اطفا گازی.
تشخیص حریق توسط دتکتورها
معمولاً دتکتور دود زودهنگام یا شعله
ارسال سیگنال به کنترل پنل
صدور فرمان تخلیه به دنبال سیگنال
تاخیر زمانی قابل برنامهریزی
(Pre-Discharge Delay)
زمان لازم برای تخلیه افراد
باز شدن شیر سیلندر و تخلیه گاز از نازلها
خاموشسازی آتش از طریق مکانیزمهای فیزیکی یا شیمیایی
انواع سیستمهای اطفا گازی از نظر نوع گاز.
گازهای مهندسی شده
(Clean Agents)
این گازها بدون باقیماندن پسماند و بدون آسیب به تجهیزات الکترونیکی عمل میکنند.
● FM-200 (HFC-227ea)
● Novec 1230 (FK-5-1-12)
● HFC-125 (FE-25)
● HFC-236fa
● HFC-23
گازهای بی اثر
(Inert Gases)
این گازها اکسیژن محیط را تا حد امن کاهش میدهند. معمولاً برای خاموشسازی حریق با کلاسهای A و C استفاده میشوند.
● IG-55 (50% نیتروژن + 50% آرگون)
● IG-100 (100% نیتروژن)
● IG-01 (100% آرگون)
● Inergen (52% نیتروژن + 40% آرگون + 8% CO₂)
سایر سیستمها
(Other System)
فقط در فضاهای بدون حضور انسان قابل استفاده است.
● CO₂ (Carbon Dioxide)
مزایا و معایب سیستمهای اطفا گازی.
مـزایـا
-
بدون باقیماندن پسماند
-
مناسب برای تجهیزات حساس
-
واکنش سریع و یکنواخت
-
قابل نصب در فضاهای بسته و محدود
-
امکان طراحی سیستمهای منطقهای (Localized) یا غرقابی کامل (Total Flooding)
معایب
-
هزینه اولیه بالا
-
نیاز به آببندی کامل فضا
-
نیاز به محاسبات دقیق حجم و غلظت
-
در برخی موارد (مانند CO₂)، خطر برای انسان در زمان تخلیه
-
الزامات ویژه در نگهداری و تست دورهای (مانند Room Integrity Test)
استانداردهای طراحی در سیستم اطفا گازی:
● NFPA 2001 – برای Clean Agents مانند FM-200 و Novec 1230
● NFPA 12 – برای CO₂
● ISO 14520 / EN 15004 – استانداردهای بینالمللی مکمل طراحی و عملکرد
● NFPA 72 – سیستم اعلام حریق مرتبط و الزامات اتصال به سیستم گازی
سوالات متداول.
سیستم اطفا حریق گازی چیست و چگونه کار میکند؟
سیستم اطفا حریق گازی با استفاده از گازهای مهندسیشده یا بیاثر، آتش را از طریق کاهش اکسیژن، جذب حرارت یا مهار واکنشهای شیمیایی خاموش میکند. این سیستمها بدون پسماند و مناسب برای تجهیزات حساس مانند دیتاسنترها و اتاقهای برق هستند.
چه گازهایی در سیستمهای اطفای حریق گازی استفاده میشوند؟
رایجترین گازها شامل FM-200، Novec 1230، Inergen، IG-55 و CO₂ هستند. هرکدام بسته به نوع فضا، میزان حساسیت تجهیزات و حضور افراد انتخاب میشوند.
تفاوت گازهای مهندسیشده و گازهای بیاثر در چیست؟
گازهای مهندسیشده مانند FM-200 و Novec 1230 با واکنش شیمیایی آتش را مهار میکنند، درحالیکه گازهای بیاثر مانند IG-55 و IG-100 با کاهش اکسیژن محیط باعث خاموشی آتش میشوند.
مزایا و معایب سیستمهای اطفای گازی چیست؟
مزایا: بدون پسماند، مناسب برای تجهیزات حساس، واکنش سریع، قابل نصب در فضاهای محدود.
معایب: هزینه بالا، نیاز به آببندی کامل فضا و خطر برای انسان در برخی گازها مانند CO₂.
چه استانداردهایی در طراحی سیستم گازی رعایت میشود؟
استانداردهای اصلی شامل NFPA 2001 برای گازهای تمیز، NFPA 12 برای CO₂، و ISO 14520 / EN 15004 برای طراحی و عملکرد بینالمللی است. همچنین NFPA 72 الزامات اتصال به سیستم اعلام حریق را مشخص میکند.
برای مشاوره و انتخاب بهترین سیستم اطفا گازی متناسب با پروژهتان، با ما تماس بگیرید.
