برآورد قیمت اجرای سیستمهای اعلام و اطفای حریق به عوامل مختلفی وابسته است، از جمله:
- تعداد و نوع سنسورها
- میزان کابلکشی و یا لولهکشی
- تعداد اتصالات و تجهیزات جانبی
برای دریافت قیمت دقیق، بازدید حضوری از محل و یا ارائه نقشه طراحیشده ضروری است.
برآورد قیمت اجرای سیستمهای اعلام و اطفای حریق به عوامل مختلفی وابسته است، از جمله:
برای دریافت قیمت دقیق، بازدید حضوری از محل و یا ارائه نقشه طراحیشده ضروری است.
الزامات نصب این سیستمها بر اساس ضوابط آتشنشانی هر شهر یا استان تعیین میشود. این ضوابط بسته به منطقه میتوانند تفاوتهایی داشته باشند.
این قوانین معمولاً براساس موارد زیر شخص می شوند:
برای اطلاع از مقررات دقیق، باید به سازمان آتشنشانی منطقه خود مراجعه کنید.
سیستم اعلام حریق: این سیستم برای تشخیص سریع آتشسوزی طراحی شده و با ارسال هشدار، وقوع و محل دقیق حریق را به افراد حاضر در مجموعه اطلاع میدهد. این کار با نصب سنسورهای مناسب بر اساس نوع مواد قابل اشتعال در محیط انجام میشود.
سیستم اطفای حریق: این سیستم وظیفه کنترل و خاموش کردن آتش را بر عهده دارد. در این روش، بر اساس نوع ماده قابل اشتعال، تجهیزات مناسب برای مهار یا خاموش کردن آتش در محیط نصب میشود.
آئروسل برای اتاقهای سرور، تابلوهای برق، موتورخانهها، وسایل نقلیه نظامی و انبارهای مواد شیمیایی مناسب است.
استانداردهای مربوطه شامل NFPA 2010 و UL 2775 بوده و تأییدیههای محیطزیستی (مانند EPA) در برخی موارد موجود است.
مزایا شامل کارایی بالا در خاموشسازی انواع حریقهای A/B/C، پخش یکنواخت ذرات، عدم نیاز به فشار بالا و اثر زیستمحیطی کم است.
محدودیتها شامل پسماند ذرات پس از تخلیه، نیاز به تمیزکاری، محدودیت استفاده در فضاهای دارای افراد و عدم کارایی برای برخی آتشهای فلزی (کلاس D) است.
آئروسل متراکم چهار مکانیسم اصلی دارد: مهار واکنش زنجیرهای (ذرات پتاسیم رادیکالها را خنثی میکنند)، خنکسازی شعله، جابهجایی نسبی اکسیژن توسط گازهای بیاثر، و ایجاد پوشش فیزیکی روی سطح سوخت که مانع تماس اکسیژن با سوخت میشود.
اجزای اصلی شامل واحد تولید آئروسل (ژنراتور یا کپسول)، دستگاه فعالسازی (الکتریکی، حرارتی یا دستی)، سیستم خنککننده داخلی، خروجی تخلیه برای پخش یکنواخت ذرات و سیستم کنترل و تشخیص حریق (دتکتورها و پنل کنترل) هستند.
سیستمهای آئروسل متراکم از ترکیبات جامد آئروسلزا استفاده میکنند که پس از فعالسازی، ذرات بسیار ریز و گازهای بیاثر تولید میکنند. این ذرات و گازها در فضا پخش شده و با مهار واکنش زنجیرهای، خنکسازی، کاهش اکسیژن و ایجاد پوشش فیزیکی، آتش را خاموش میکنند.
مزایا شامل خاموشسازی سریع، عملکرد مؤثر در کلاسهای مختلف و نصب آسان است.
معایب شامل باقیماندن پودر روی تجهیزات، نیاز به تمیزکاری و کاهش دید در فضاهای بسته است.
کاربردها شامل کارگاهها، اتاقهای تجهیزات، مخازن سوخت، آزمایشگاهها و مراکز مواد خطرناک است.
عملکرد سیستم شامل پنج مرحله است:
1) تشخیص حریق توسط دتکتورها
2) فعالسازی سیستم
3) تخلیه پودر توسط نیتروژن
4) پاشش پودر از نازلها
5) خاموشسازی آتش از طریق خنکسازی و مهار واکنشهای شیمیایی
اجزای اصلی شامل مخزن پودر شیمیایی، کارتریج نیتروژن، لولهکشی و نازلها، سیستم تشخیص و کنترل (دتکتورها و پنل)، و تجهیزات فعالسازی دستی و خودکار است.
دو نوع پودر معمولاً استفاده میشود: پودر BC شامل سدیم بیکربنات و پتاسیم بیکربنات، مناسب برای کلاسهای B و C؛ و پودر ABC شامل مونوآمونیوم فسفات که برای خاموشسازی کلاسهای B، A و C قابل استفاده است.
سیستمهای پودری با استفاده از پودرهای شیمیایی خاص و گاز نیتروژن، آتشسوزیهای کلاس B، A و C را از طریق خنکسازی، جداسازی سوخت از اکسیژن و مهار واکنشهای شیمیایی خاموش میکنند. این سیستمها برای محیطهایی مناسباند که استفاده از آب یا فوم ممکن است مؤثر نباشد.
اصلیترین استانداردهای طراحی شامل NFPA 11 (سیستمهای فومی)، NFPA 16 (سیستمهای ترکیبی فوم-آب) و BS EN 13565 هستند که جزئیات طراحی و عملکرد را مشخص میکنند.
سیستمهای فومی در پالایشگاهها، انبار سوخت، آشیانه هواپیما، اتاق ژنراتور و سکوهای نفتی کاربرد دارند؛ یعنی فضاهایی که مواد قابل اشتعال مایع وجود دارد.
فوم با چهار مکانیسم همزمان عمل میکند:
فومها از نظر میزان انبساط به سه دسته تقسیم میشوند:
● فوم کمانبساط (تا ۲۰ برابر)
● میانانبساط (۲۰ تا ۲۰۰ برابر)
● پرانبساط (تا ۱۰۰۰ برابر)
هر نوع بسته به شرایط محیطی و نوع حریق انتخاب میشود.
سیستم اطفای حریق فومی با ترکیب آب، کنسانتره فوم و هوا، فومی پایدار ایجاد میکند که با پوشاندن سطح سوخت، مانع تماس اکسیژن با شعله میشود و آتش را خاموش میکند. این سیستم بیشتر برای حریقهای کلاس B به کار میرود.
استانداردهای اصلی شامل NFPA 2001 برای گازهای تمیز، NFPA 12 برای CO₂، و ISO 14520 / EN 15004 برای طراحی و عملکرد بینالمللی است. همچنین NFPA 72 الزامات اتصال به سیستم اعلام حریق را مشخص میکند.
مزایا: بدون پسماند، مناسب برای تجهیزات حساس، واکنش سریع، قابل نصب در فضاهای محدود.
معایب: هزینه بالا، نیاز به آببندی کامل فضا و خطر برای انسان در برخی گازها مانند CO₂.
گازهای مهندسیشده مانند FM-200 و Novec 1230 با واکنش شیمیایی آتش را مهار میکنند، درحالیکه گازهای بیاثر مانند IG-55 و IG-100 با کاهش اکسیژن محیط باعث خاموشی آتش میشوند.
رایجترین گازها شامل FM-200، Novec 1230، Inergen، IG-55 و CO₂ هستند. هرکدام بسته به نوع فضا، میزان حساسیت تجهیزات و حضور افراد انتخاب میشوند.
سیستم اطفا حریق گازی با استفاده از گازهای مهندسیشده یا بیاثر، آتش را از طریق کاهش اکسیژن، جذب حرارت یا مهار واکنشهای شیمیایی خاموش میکند. این سیستمها بدون پسماند و مناسب برای تجهیزات حساس مانند دیتاسنترها و اتاقهای برق هستند.
استانداردهای اصلی شامل NFPA 750 و EN 14972 هستند که الزامات طراحی، آزمون نازلها و عملکرد سیستم را مشخص میکنند. طراحی معمولاً بهصورت Performance-Based و مبتنی بر تستهای واقعی انجام میشود.
این سیستم با مصرف تا ۹۰٪ کمتر آب، حداقل آسیب به تجهیزات و اثرگذاری چندگانه در اطفای حریق شناخته میشود. با این حال، طراحی دقیق، تجهیزات خاص و نیاز به تستهای فنی از محدودیتهای آن است.
سیستم مه آب به سه نوع فشار پایین، متوسط و بالا تقسیم میشود. نوع فشار پایین برای فضاهای کوچک، فشار متوسط برای محیطهای عمومی و صنعتی، و فشار بالا برای اتاقهای سرور و تجهیزات حساس بهکار میرود.
مه آب با مصرف بسیار کمتر از آب، حریق را با ذرات میکروسکوپی خاموش میکند و آسیب کمتری به تجهیزات وارد میسازد، در حالی که اسپرینکلر معمولی از حجم بالای آب برای خنکسازی و کنترل آتش بهره میبرد.
سیستم مه آب از ذرات بسیار ریز آب با فشار بالا برای خنکسازی شعله، کاهش اکسیژن و مهار آتش استفاده میکند. این ذرات کمتر از 1000 میکروناند و با جذب گرما و جایگزینی بخار آب، مانع گسترش آتش میشوند.
مزایا: تخلیه سریع و کامل آب، پوشش وسیع، کارایی بالا در مناطق پرخطر.
معایب: حجم زیاد آب میتواند به تجهیزات آسیب بزند و نیاز به طراحی دقیق دارد.
اجزای اصلی شامل نازلهای باز، لولهکشی خشک، شیر Deluge، سیستم اعلام حریق، تابلو کنترل مرکزی، فلوسوئیچ، فشارسنج و منبع آب یا پمپ آتشنشانی است.